{"id":780,"date":"2020-01-16T03:44:59","date_gmt":"2020-01-16T03:44:59","guid":{"rendered":"http:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/?p=780"},"modified":"2020-01-16T03:56:29","modified_gmt":"2020-01-16T03:56:29","slug":"recomendaciones-ser-sobre-la-utilizacion-de-farmacos-biologicos-en-el-sindrome-de-sjogren-primario","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/2020\/01\/16\/recomendaciones-ser-sobre-la-utilizacion-de-farmacos-biologicos-en-el-sindrome-de-sjogren-primario\/","title":{"rendered":"Recomendaciones SER sobre la utilizaci\u00f3n de f\u00e1rmacos biol\u00f3gicos en el s\u00edndrome de Sj\u00f6gren primario"},"content":{"rendered":"<div id=\"info-item\" class=\"margin\">\n<div class=\"item-opciones desktop\">\n<div class=\"info-sumario-item\">Reumatolog\u00eda cl\u00ednica<\/div>\n<div class=\"info-sumario-item\"><a href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-vol-15-num-6-sumario-S1699258X19X00066\"><span class=\"volumen\">Vol. 15. N\u00fam. 6.<\/span><\/a><\/p>\n<div class=\"sumarioPaginas\"><span class=\"paginas\">P\u00e1ginas 315-326<\/span> <span class=\"fecha-trans\">(Noviembre &#8211; Diciembre 2019)<\/span><\/div>\n<\/div>\n<div class=\"opciones\">\n<div class=\"opcion traduccion\"><a href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/en-ser-recommendations-on-use-biological-articulo-S2173574319301704\">Read this article in English<\/a><\/div>\n<div class=\"opcion descargar-pdf no-acceso\"><a title=\"Recomendaciones SER sobre la utilizaci\u00f3n de f\u00e1rmacos biol\u00f3gicos en el s\u00edndrome de Sj\u00f6gren primario\" href=\"http:\/\/files.sld.cu\/reuma\/files\/2020\/01\/Recomendaciones-SER-sobre-la-utilizaci%C3%B3n-de-f%C3%A1rmacos-biol%C3%B3gicos-en-el-s%C3%ADndrome-de-Sj%C3%B6gren-primario-2.pdf\" target=\"_blank\">Descargar PDF<\/a><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"principal\">\n<div class=\"cabecera\">\n<section>\n<div class=\"elsevierItemCabecera\"><span class=\"elsevierStyleTextfn\">Art\u00edculo especial<\/span><\/div>\n<\/section>\n<section>\n<div class=\"elsevierItemDoi\">\n<div class=\"elsevierItemDoi\">DOI: 10.1016\/j.reuma.2018.10.014<\/div>\n<\/div>\n<div class=\"clear\"><\/div>\n<\/section>\n<section>\n<div class=\"elsevierItemTitulo\">Recomendaciones SER sobre la utilizaci\u00f3n de f\u00e1rmacos biol\u00f3gicos en el s\u00edndrome de Sj\u00f6gren primario<\/div>\n<\/section>\n<section>\n<div class=\"elsevierItemTitulosAlternativos\">\n<div class=\"elsevierItemTituloAlternativo\">SER recommendations on the use of biological drugs in primary Sj\u00f6gren&#8217;s syndrome<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<section>\n<div class=\"elsevierItemAutores\">\n<div class=\"elsevierItemAutoresColaboracion\"><span class=\"elsevierItemAutor\">Jos\u00e9 Luis Andr\u00e9u S\u00e1nchez<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0005\"><span class=\"elsevierStyleSup\">a<\/span><\/a><span class=\"elsevierStyleSup\">,<\/span><\/span><\/p>\n<div class=\"autorCorrespondencia\"><\/div>\n<p><span class=\"elsevierItemAutor\">, M\u00f3nica Fern\u00e1ndez Castro<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0010\"><span class=\"elsevierStyleSup\">b<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Petra D\u00edaz del Campo Fontecha<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0015\"><span class=\"elsevierStyleSup\">c<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, H\u00e9ctor Corominas<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0020\"><span class=\"elsevierStyleSup\">d<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Francisco Javier Narv\u00e1ez Garc\u00eda<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0025\"><span class=\"elsevierStyleSup\">e<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Jos\u00e9 Rosas G\u00f3mez de Salazar<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0030\"><span class=\"elsevierStyleSup\">f<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, \u00cd\u00f1igo Rua-Figueroa<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0035\"><span class=\"elsevierStyleSup\">g<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Miguel \u00c1ngel Abad Hern\u00e1ndez<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0040\"><span class=\"elsevierStyleSup\">h<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Mar\u00eda Noelia \u00c1lvarez Rivas<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0045\"><span class=\"elsevierStyleSup\">i<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Javier del Pino Montes<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0050\"><span class=\"elsevierStyleSup\">j<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, F\u00e9lix Manuel Francisco Hern\u00e1ndez<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0035\"><span class=\"elsevierStyleSup\">g<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Mar\u00eda \u00c1ngeles Gantes Pedraza<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0040\"><span class=\"elsevierStyleSup\">h<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Mart\u00edn Gerardo Greco Merino<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0035\"><span class=\"elsevierStyleSup\">g<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Mar\u00eda Vanesa Hern\u00e1ndez<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0055\"><span class=\"elsevierStyleSup\">k<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Mar\u00eda Victoria Navarro Comp\u00e1n<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0060\"><span class=\"elsevierStyleSup\">l<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Juan Alberto Paz Solarte<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0065\"><span class=\"elsevierStyleSup\">m<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Fredeswinda I. Romero Bueno<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0070\"><span class=\"elsevierStyleSup\">n<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Hye Sang Park<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0075\"><span class=\"elsevierStyleSup\">o<\/span><\/a><\/span><span class=\"elsevierItemAutor\">, Francisca Sivera Mascar\u00f3<\/span><span class=\"elsevierItemAutorRelaciones\"><a class=\"ancla\" href=\"https:\/\/www.reumatologiaclinica.org\/es-recomendaciones-ser-sobre-utilizacion-farmacos-articulo-S1699258X18302602#aff0080\"><span class=\"elsevierStyleSup\">p<\/span><\/a><\/span><\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliaciones\">\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0005\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">a <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario Puerta de Hierro Majadahonda, Majadahonda, Madrid, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0010\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">b <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario Infanta Sof\u00eda, San Sebasti\u00e1n de los Reyes, Madrid, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0015\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">c <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Unidad de Investigaci\u00f3n, Sociedad Espa\u00f1ola de Reumatolog\u00eda, Madrid, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0020\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">d <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Unitat Territorial de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitari de la Santa Creu i Sant Pau y Hospital Dos de Maig, Barcelona, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0025\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">e <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario de Bellvitge, L\u2019Hospitalet de Llobregat, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0030\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">f <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Marina Baixa, La Vila Joiosa, Alicante, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0035\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">g <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario Dr. Negr\u00edn, Las Palmas, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0040\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">h <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda. Hospital Virgen del Puerto, Plasencia, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0045\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">i <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Lucus Augusti Lugo, Lugo, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0050\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">j <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda. Hospital Universitario de Salamanca, Salamanca, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0055\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">k <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario de Canarias, Santa Cruz de Tenerife, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0060\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">l <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario La Paz, Madrid, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0065\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">m <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Cl\u00ednico Universitario de Valencia, Valencia, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0070\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">n <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Fundaci\u00f3n Jim\u00e9nez D\u00edaz, Madrid, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0075\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">o <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital de la Santa Creu i Sant Pau, Barcelona, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<div class=\"elsevierItemAfiliacion\"><a name=\"aff0080\"><\/a><span class=\"elsevierItemAfiliacionEtiqueta\">p <\/span><span class=\"elsevierItemAfiliacionCentro\">Servicio de Reumatolog\u00eda, Hospital Universitario de Elda, Elda, Alicante, Espa\u00f1a<\/span><\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<p><!--more--><\/p>\n<div class=\"contenido\">\n<div id=\"item\" class=\"margin\">\n<article>\n<section id=\"resumen\">\n<div class=\"elsevierItemsResumenesPalabras\">\n<div id=\"resumen_es\" class=\"elsevierItemsResumenPalabras\">\n<h3 class=\"elsevierItemsResumenesPalabrasResumenTitulo\">Resumen<\/h3>\n<div class=\"elsevierItemResumenPalabrasResumenTexto\"><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span id=\"sect0010\" class=\"elsevierStyleSectionTitle\">Objetivo<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p id=\"spar0005\" class=\"elsevierStyleSimplePara elsevierViewall\">Elaborar recomendaciones SER sobre el uso de agentes biol\u00f3gicos en el s\u00edndrome de Sj\u00f6gren primario (SSp).<\/p>\n<p><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span id=\"sect0015\" class=\"elsevierStyleSectionTitle\">M\u00e9todos<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p id=\"spar0010\" class=\"elsevierStyleSimplePara elsevierViewall\">Se identificaron preguntas cl\u00ednicas de investigaci\u00f3n relevantes sobre el uso de agentes biol\u00f3gicos en el SSp. Las preguntas cl\u00ednicas se reformularon en 4preguntas PICO. Se dise\u00f1\u00f3 una estrategia de b\u00fasqueda y se realiz\u00f3 una revisi\u00f3n de la evidencia cient\u00edfica de estudios publicados hasta mayo de 2017. Se revis\u00f3 sistem\u00e1ticamente la evidencia cient\u00edfica disponible. Se evalu\u00f3 el nivel global de la evidencia cient\u00edfica utilizando los niveles de evidencia del SIGN. Tras ello, se formularon recomendaciones espec\u00edficas.<\/p>\n<p><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span id=\"sect0020\" class=\"elsevierStyleSectionTitle\">Resultados<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p id=\"spar0015\" class=\"elsevierStyleSimplePara elsevierViewall\">Se recomienda rituximab como el f\u00e1rmaco biol\u00f3gico de elecci\u00f3n para las manifestaciones extraglandulares refractarias al tratamiento convencional. Se desaconseja el uso de agentes anti-TNF. La evidencia cient\u00edfica es escasa con belimumab y abatacept, por lo que deber\u00edan considerarse solamente en los casos resistentes a rituximab.<\/p>\n<p><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span class=\"elsevierStyleSection elsevierViewall\"><span id=\"sect0025\" class=\"elsevierStyleSectionTitle\">Conclusiones<\/span><\/span><\/span><\/p>\n<p id=\"spar0020\" class=\"elsevierStyleSimplePara elsevierViewall\">El rituximab es el f\u00e1rmaco biol\u00f3gico de elecci\u00f3n en las manifestaciones graves extraglandulares del SSp. Belimumab o abatacept podr\u00edan ser de utilidad en casos seleccionados.<\/p>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/div>\n<\/section>\n<\/article>\n<\/div>\n<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Reumatolog\u00eda cl\u00ednica Vol. 15. N\u00fam. 6. P\u00e1ginas 315-326 (Noviembre &#8211; Diciembre 2019) Read this article in English Descargar PDF Art\u00edculo especial DOI: 10.1016\/j.reuma.2018.10.014 Recomendaciones SER sobre la utilizaci\u00f3n de f\u00e1rmacos biol\u00f3gicos en el s\u00edndrome de Sj\u00f6gren primario SER recommendations on the use of biological drugs in primary Sj\u00f6gren&#8217;s syndrome Jos\u00e9 Luis Andr\u00e9u S\u00e1ncheza, , M\u00f3nica [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":140,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[69,9],"tags":[30,27,18,158],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780"}],"collection":[{"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/users\/140"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=780"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":785,"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/780\/revisions\/785"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=780"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=780"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/blogs.sld.cu\/reumatologia\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=780"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}